Hormonar og velferdssjukdom


Veit du at du har meir enn 70 hormonar i kroppen din? Og at desse må fungere godt saman for å fungere maksimalt? Heile 26 ulike hormon trenger å spele gode tonar i lag for at du har ei god trivselsvekt. Av desse er nokon sjefshormonar og andre mindre, men likevel viktige. Bli med inn i dette smarte meldingssystemet i kroppen vår!


Hormona dine i kroppen er som brannvarslarane i huset ditt, nemleg seriekopla. Dersom det er svak virkning èin stad så vil det påvirke negativt vidare. Viss det er fleire svake eller defekte punkt i serien, så kan det nettopp oppstå brann - eller betennelse i kroppen, redusert metabolisme eller overvekt. 


Hormona blir regulert; anten svekka eller styrka, frå det du inntek av mat og drikke, tankesettet ditt og korleis du trener. Forbrenninga di, helsa, vekta og velvære generelt er i samanheng med hormonane dine. Kvinner har eit spesielt følsamt hormonsystem, og mange får ei djupare forståing for sin helsestatus når ein innser kva stress gjer negativt med helsa. Innser du at stress er ein uting?

Jo raskare du tek ansvar for helsa di, jo større sjanse er det for at du sterkare kan kome ned til di trivselsvekt. At du bygger helse vil alltid vere det lengste strået enn reparasjon. 

(bilete frå Canva)

Hormon er ei stor samling av signalstoff og -substansar, som nettopp sender meldingar vidare ut i kroppen, med kort eller lang avstand. Signala har som hensikt å treffe organ i kroppen din, kjertlar, nerveceller eller vevsvæske. Viktige målkjertlar er;

  • hypotalamus og hypofysen i hjernen
  • skjoldkjertelen i halsen
  • thymus i brystet
  • binyrene og bukspyttkjertelen i magen
  • eggstokkane og testiklane i underlivet


Serotonin, dopamin og noradrenalin er substansar som gir deg melding via vevsvæske eller nerveceller. Serotonin er det hærlege velværehormonet, som blir frigjort i magen og tarmkanalen. Dopamin er sterkt dominant når du tenker belønning og "å unne seg". Belønningshormonet kjem frå det sentrale nervesystemet. "Styggen på ryggen" eller "Sabotøren" som hos alle kan pirke forsiktig på skuldra, eller rope i tankane dine og føre deg langt ned i kjellaren, kjem ofte på grunn av stress og kjensle av å vere sliten. Her er det viktig å tolke kroppens signal og stoppe hamsterhjulet før ein kan bli utbrent og sengeliggande. Binyrene, to hatteliknande toppar på nyrene dine, skiljer også ut aldosteron, eit anna hormon som er stressrelatert. Får du oppblåst mage når du er stressa, psykisk eller mentalt? Magen din seier nemleg i frå, eit kroppsleg signal, når noko ved din livsstil ikkje er som den skal for deg. Når vi har magen som tema, så skal hormonet sekretin også få sin plass. Sekretin var det første hormonet som vart identifisert, og blir frigjort når pH i blodet er under 4. Sekretin stimulerer vidare til danning av ei basisk væske som skal nøytralisere magesyren. "Ved faste er det høye nivåer av sekretin, og dette kan ha en beskyttende effekt fordi det da blir produsert mindre magesyre..." (sekretin - Store medisinske leksikon (snl.no) Ein liten kommentar til faste og nettopp styrken som ro og fred for fordøying kan bety for hormonbalanse og redusert sårdanning øvst i magen. Sekretin vil også frigjere galle frå leveren, som tek seg av god fettfordøying. 


Døme på andre hormon er hormon som blir frigjort når du opplever fysisk kontakt med eit menneske eller eit kjæledyr. Hormonet oksytocin er ei sterk støtte under fødsel, men fungerer også angstdempande, blir utskilt ved sosial tilknyting og er viktig for etablering av tillit mellom menneske. Oksytocin blir utskilt frå hjernen, likeså vasopressin. Vasopressin er godt presentert ved sterke samhold, ekteskap, å vere trufast og for gode koplingar mellom menneske.


Ugunstige livsstilsvalg over tid eller flyktig fokus er sett i samanheng med hormonane si kopling til autoimmune sjukdomar, betennelsar og stoffskifte (forbrenning). Fertilitet og fedme likeså. Fertilitetsproblem og tilbakevendande overvekt kan kome av stress frå jo-jo-slanking, fettfritt kosthald og ofte i kombinasjon med mykje kondisjonstrening. Ved fleire små stressfaktorar i kvardagen din og over tid, vil eit anna hormona vise seg; kortisol. Kortisol er eit steroidhormon, til likt med kjønnshormona våre, som kan trenge gjennom cellemembranen og kan kontrollere ditt genuttrykk. 


Det er smart å stille seg spørsmålet om kvifor ein er plaga av overvekt eller fedme. Kva er det ved din livsførsel som fører deg hit? Ja, du kan bere med deg litt i sekken frå mor eller far, men miljøet ditt; hormonbalansen og ditt ytre miljø speler sterkt inn. Har du over 30% kroppsfett for ditt kjønn, alder og høgde, så berer kroppen din på stor belastning. Vekt, fett og fettprosent er ein spegel på hormonell status og metabolisme. Å ha ein normal fettprosent, å vere normal-vektig, er normalt. Vi skal ha litt fett på kroppen, og vi trenger å yte litt for å ta vare på muskelmassen for å kunne leve lenger med ei sterkare helse. Vi møter sjeldan stor kritisk fare, vi skal ikkje i dvale, og vi skal heller ikkje ete oss opp for å auke vårt kroppsfett. Kvar kroppsfettet plasserer seg på magen kan også indikere kva type helselidingar eit menneske har. Fedmeparadokset er eit fenomen som kjem til syne i studier vedrørande hjartesjukdom, slag, revmatiske lidingar, type 2-diabetes, kreft og demenslidingar. 


Alle et mat og alle inntek væske. Det er nødvendig for å fungere og kjenne på livskvalitet. Mange et 5-6 måltid for dag, og vidare smået inn i mellom. Her florerer forventning om trening, samanlikning med andre som har andre føresetnader enn deg for å tole påkjenninga. Du skal berre "ete litt mindre og magert". Men sukker og søtt av og til skal du kunne takle. Hallo, du skal jo takle å kose deg. 


Mange kjenner seg låst til matkalkulatoren og er matredd. Matredd med hormonubalanse og tenkjer på matinntak og drikke kvar 30. minutt. Du kan fri deg frå dette, og heller kome på at "Jøss, tid for mat, jo!" At magen rumlar og er klar for ditt neste måltid, at du er svolten - det er eit fint verktøy for deg som er ramma av velferdssjukdom. Når du er komt hit, så er eg sikker på at du har langt fleire situasjonar som gir deg kos, enn berre med knekkebrød og mager ost eller smågodt-posen. Du må ikkje takle å kose deg med sukker eller søtt. Du som trenger å gå ned i vekt kan meistre å nyte og kose deg utan. Vil du prøve?


Eit velsmakande og godt planlagt kosthald med tilstrekkeleg (!) næring vil gjere deg bedre mett og tilfreds. Kroppen din er meir enn ein kalkulator. Kroppen din er fantastisk, og er eit maskineri som går godt smurt når du tilfører tilstrekkeleg næring over tid. Du tek ikkje fri. Kroppen er ei kommuniserande eining med alle sine hormon og substansar.  

Flesteparten av mine kundar og pasientar sliter med helseproblem knytt til si overvekt eller fedme. Dersom du også kjenner at du har utfordringar knytt til kroppsvekt, så er vi enig i at dette gjelder ditt kroppsfett? For bedre hormonell helse og helsevelvære, så skal fokuset vere på fettnedgong og behold av muskelmasse. Du kan motta ytre hjelp, som fettsuging eller midlertidig flykt frå problelma som å shoppe, ruse seg eller innta raske karbohydratar. Blodsukkerkontroll er den bedre metoden

For den grunnleggande årsaka? Dreg den sin veg?

Den  grunnleggande årsaka forsvinn ikkje, men kan spolast tilbake til seriekoplinga av sjefshormon og mindre, men viktige hormon og substansar. 


Kjappe insulinbelastningar, som oppstår når du inntek matvarer, drikke, snack og måltid om ein annan (= fråver av rytme), overeting, store humørsvingingar, hormonvanskar ved pubertet, graviditet og klimakterium vil saman med fleire belastningsfaktorar i kvardagen auke risiko for overvekt eller fedme. Skubb bak deg din neste indre dialog om endå ei ny slankebølge. Fokuser på livsstil, og legg ein oppnåeleg plan med mål som du klarer å gjennomføre, utan å stresse.


Insulin er også eit sjefshormon. Straks du opnar munnen og sender noko nedover svelget, så blir hormonet aktivert. Hormonet insulin har enorm betyding for helse. Ved inntak av næringsstoff (karbohydrat, protein, fett, alkohol) vil insulin gje signal til leveren, musklane og fettcellene om å ta opp sukkeret frå blodet. Lever og muskulatur vil lagre mottaket av sukker som glykogen, og fettcellene vil lagre sukkeret som triglyserider. Insulin er ei drosje som fraktar næringsstoffet inn til organ og celle. Insulin er ditt anabole lagringshormon. Motsett har du hormonet glukagon, som verkar motsett. Glukagon vil sørge for at lagra energi kan kome til nytte som brensel når insulin synker. 


Tips til bedre hormonbalanse og trivselsvekt

  • Bli bevisst ditt kosthald og kva inntak som er dine triggarar
  • Et bedre blodsukkerstabilt
  • Kjenn di måltidsrytme
  • Vurdere periodisk faste for fettforbrenning
  • Prioriter søvn
  • Tren styrke, gjerne korte og intensive økter
  • Inkluder sunt fett i kosthaldet. Fett medfører lågast insulinbelastning
  • Kolesterol, vårt øvste sjefshormon, er avhengig av sunt fett for å bli danna
  • Medisin kan opplagt hjelpe ved velferdssjukdom, men din eigeninnsats er essensiell for å bli friskare
  • Reduser stress
  • Langsiktig fokus - ingen friperioder frå det som du faktisk trenger
  • Ta i mot hjelp og oppfølging


(Hormoner i balanse, Johansson Martina. Lille Måne 2021)


Snarleg godkjensle frå Styrketimen!


  • Onsdag kl. 10.00 - 11.00
  • Fredag kl. 16.30 - 17.30
  • Søndag kl. 19.00 - 20.00


For PÅMELDING: Send SMS til tlf.nr 992 55 003, eller skriv til meg frå skjema under fanen "Kontakt". 


Kven kan møte til Styrketimen?

Styrketimen er for deg som er usikker på styrkeøvingar, men erkjenner at dette er noko som du manglar og som vil styrke helsa di. Du som er utrent eller trent vil ha effekt av Styrketimen. Eg vil lose deg trygt gjennom, og du held din intensitet. Du vil straks opplever at her er ingen fasit på intensitet og antal repetisjonar. Inviter med deg kompis, venn, dotter, son, mor, far, tante eller onkel. Du har alltid ein sjangse til å starte på nytt! Styrketimen er aktuelt for deg som er 16 år og eldre. 

Kva gjer vi på Styrketimen?

Styrketimen er basert på kroppsvektsøvelsar. Når vi evt brukar enkelt utstyr, så vil dette ligge klart ved matta til du kjem. Etter Styrketimen skal du la matte og evt utstyr ligge igjen. Eg reingjer alltid etter økta. Maks deltakarar per økt: 8 personar. Du har tilgong til wc, vask og antibac.

Kva skal eg ha med meg?

Du møter ca 10 minutt for Styrketimen startar. Kom i aktivitetstøy, skift til reine innesko, ta med handduk og vassflaske. 

Korleis betaler eg?

Betaling (100,-) skjer via VIPPS før eller etter ei økt Styrketimen. Klippekort? 


Spørsmål? Ring eller skriv; 992 55 003. Vel møtt til ei umiddelbar helsebringande økt!

Bli med på Styrketimen! Vedlikehold din funksjonelle kropp og helse - frå ei til tre økter i veka! 


Du er varmt velkomen til å følgje meg på 

Instagram (@nupenkostoghelse) eller Facebook (@nupenkostoghelse)


Kvardagen er snudd opp ned for oss, vi, du og medmennesket. Mange rom er blitt innsnevra og folketome, mens andre flater renn snart over av informasjonsflyt om mørketal, utvikling, status innland, status verden og nye reglar å forholde seg etter og mange meiningar. Er det slik at du trakkar grådig over streken viss du opp i alt dette kjenner...

Inspirasjon til alle som likar fargerike måltid! Eller kanskje du klarer auke grønsaksinntaket ditt etter å ha vore på inspirasjonskurs?

Nupen KostogHelse har mange kundar som oppnår bedre helse og målpasseringar. Her får du lytte til Solbjørg. Solbjørg har MS, og har ikkje angra eit sekund på sin oppstart av tilpassa oppfølging. Ver så god og lytt!

I dag er det siste dag i 2019. Du er i ferd med å setje punktum for 2019 og kan kalle dette året fortid. I dag, kanskje i morgon, mest truleg dei neste dagane dine kjem du til å evaluere, Reflektere. Tenkje tilbake på det som vart, det som du gjorde, det du opplevde og korleis du handla.

Nupen KostogHelse har mange kundar som oppnår bedre helse og målpasseringar. Høyr gjerne på Marit, som er halvvegs på si reise i "Livsstilspakken"!

Så er endeleg jula komt i år også. Og heldig er vi som kan glede oss ein gong til. Denne lune, stemningsfulle tida på året som gir både born og vaksne håp, glede og forventning. Mange ønskjer seg å kjenne på rolegare tid, omtanke og kjærleik. Å vere saman med dei menneska som betyr noko for ein. Å ete god mat og drikke som høyrer jula til. ...

Eit menneske sine såre kjensler, traumer og vonde opplevingar, dårleg samvit og sjølvtillit er stikkord som gjentek seg for ein med overvekt eller fedme. Personen har opplevd å dekkje over kjenslene sine kring dette med mat. Mat kan vere ein dempar for det vonde ein kjenner inn i seg, eller som ein utveg frå det vonde. Frå programmet "Helene...

I dag, 4. desember fyller Nupen KostogHelse 2 år! Du er velkomen inn til bursdagsfeiring, te, raw- kake, chia- rundstykker, konkurranse og bursdagstilbod! I dag er eg på kontoret til kl. 17:00, torsdag og fredag til kl. 16:00.